ویژگی های مهمترین ارقام نارنگی

 نارنگي   ( Citrus reticulata  Blanco)
 نارنگی انشو يا ساتسوما ( Unshiu or Satsuma)
 اين نارنگي از معروف ترين نارنگي هاي زودرس در دنياست كه درسال 1309 وارد شمال ايران گرديد و تاسال 1342 كه سرمازدگي بسيار شديدي در مركبات شمال ايران رخ داد چندان مورد توجه نبود با بروز سرماي مذكور و انتخاب ارقام مقاوم در مقابل سرما نارنگي انشو با تحمل 9- درجه سانتيگراد دما به عنوان مقاومترين رقم مركبات درمقابل سرما در شمال ايران معرفي گرديد . اين رقم در كشورهاي اروپائي و آمريكائي به نام نارنگي ساتسوما ناميده ميشود. بومي ژاپن است واز طريق تركيه وارد كشور گرديده است و  80 درصد كل زيركشت مركبات ژاپن را اين رقم تشكيل ميدهد و بسيار خوش طعم و عطر و بدون بذر بوده داراي پوست نازك پرتقالي و براحتي از گوشت جدا ميشود درصورتيكه بيش از حد برسد بين گوشت و پوست فضاي خالي ايجاد وازخاصيت انباري آن ميكاهد در ايران فقط در نوار ساحلي درياي خزر قابل پرورش است اگر چه از شهریورماه قابل برداشت است اما زمان رسيدن آن درشمال ايران 15 مهر تا 15 آبان می باشد. این رقم کندرشد با تاجی کوچک و آویزان و شاخه های بی تیغ بوده و تراکم شاخ و برگ آن کمتر از سایر نارنگی هاست.
نارنگي انشو به دوگروه Owari و Wase تقسيم شده است گروه Wase نسبت به گروه Owari زودرس تر هستند در ايران از گروه Wase  ارقام مياگــــــاوا (Miyagawa)، ايشي كاوا (Ishikawa)، سوجي ياما  (Sugiyama)، هاشیموتو (Hashimoto)، اوکیتسو (Okitsu) و از گروه Owari  ارقام سيلورهيل (Silvarhill Owari)  و فراست اوواري  (Forst Owari) وجود دارد.

با کشتیار بیشتر بدانیم: ویژگیهای مهمترین ارقام لمون

 نارنگی كلمانتين  (Clementine)
يك رقم دگرگشن است و نيازمند دانه گرده ازمنبع ديگري ميباشد وبدون آن ميوه اي توليد نمي كند وحتماً  بايد به طور مخلوط ( ده به يك ) با نارنگي دانسي يا نارنگي محلي كاشته شود تامحصول خوب ومناسب توليد نمايد درآزمايشات پرتقال محلي  گرده دهنده بسيار خوبي براي باروري اين رقم بوده است .اندازه ميوه آن در مقايسه با انشو متوسط بوده و برخلاف نارنگي انشو بذردارد كه از معايب اين رقم بشمار ميرود ولي درسالهاي اخير استرين هاي كم بذرتري نيز در اسپانيا حاصل شده است كه كادوكس و كوهونا از آن جمله اند اين نارنگي نيز منطقه شمال ايران را ميپذيرد در بعضي از نقاط جنوبي كشور نظير دلفارد جيرفت و دامنه هاي خنك آن ميتواند پرورش داده شود . نارنگي كلمانتين در ايران ( يافا ) نيز ناميده ميشود . رقمي است نسبتاً  مقاوم درمقابل سرما ونيازمند خاكهاي سبك است در خاكهاي سنگين ميوه آن ريز و پوست كلفت و نياز مبرم خصوصاً  درشرق مازندران به آبياري دارد . درصورت عدم تغذيه كافي حالت سال آوري دارد كه به روشهاي مختلف ميتوان اين عيب را بر طرف نمود كه از آن جمله Girdling  است . تاريخ رسيدن ميوه آن بعد از نارنگي پيج وانشو ميباشد .
 نارنگی يونسي ( Yunesi)   
اين رقم در حقيقت نوسلار نارنگي پونكن است ( پونكن يكي از ارقام معروف نارنگي هاي بذر دار دنياست مبداء آن هندوستان و به علت كيفيت عالي سريعاً‌درسراسر دنيا پخش شده است ) بذر آن اولين بار درسال 1347از ايالت فلوريداي آمريكا توسط آقاي يونس ابراهيمي پژوهشگر مركبات به ايران آورده شده است و پس از كارهاي پژوهشي توسط ايشان به عنوان يك رقم مناسب معرفي شد و به همين دليل به نام يونسي معروف شده است .اين رقم به علت نوسلار بودن عاري از بيماريهاي ويروسي و جزء گروه زودرس ميباشد كه ميوه آن بعد از نارنگي انشو وكلمانتين درشمال ايران ميرسد درخت آن قوي داراي رشد ارتفاعي و پرمحصول است ودرحال حاضر درختان مادري آن از محصول قابل توجهي برخوردارند ويكي از ارقام انتخاب شده در شمال ايران است . از انواع نارنگي هاي گوشت دار بذردار وزودرس است ميوه آن درشت تر از ساير ارقام نارنگي است و بازار پسندي آن بسيار خوب است.

با کشتیار بیشتر بدانیم: ویژگیهای مهمترین ارقام پرتقال

 نارنگی پيج (Page)
اين رقم يك بك كراس Complex  است يعني از دو رگ گيري مينولاتانجلو كه خود يك دورگ است با نارنگي كلمانتين بدست آمده است. از قدرت تلقيح بسيار ضعيفي برخوردار بوده واحتياج به پلي نايزر دارد (Cross - pollination)  بعبارت ديگر تقريباً  دگر گشن است و اين خاصيت را از مادر خود يعني كلمانتين به ارث برده ولي شدت اين دگرگشني به اندازه كلمانتين نيست و درصورت ايزوله شدن گلها ، دانه گرده خود آن موجب باروري ميگردد ولي توليد ميوه هاي كوچكتر ميكند. ميوه آن پهن و گرد به رنگ پرتقالي متمايل به قرمز ، خوش فرم داراي پره هاي درشت و ترد است . پوست آن درمقايسه با انشو ضخيم ولي صاف و تعداد بذر آن متوسط است تنها عيبي كه اين نارنگي در شمال از خود نشان ميدهد تركيدگي ميوه است كه بررسيهاي انجام شده ارتباط آنرا با كمبود آب در تابستان و عناصر كمياب نشان ميدهد كه درصورت رفع اين مشكل يكي از ارقام خوب و پرمحصول در شمال ايران ميباشد . رقمي است زودرس ، بازار پسندتر و پرمحصول ولي از نظر خاصيت انباري و حساسيت ســـر شاخ هاي به سرما نسبتا ً‌ضعيف است .
 نارنگي محلي در نوار مركزي
 نارنگي غالب در نوار مركزي كشور نارنگي محلي كه همان ً اونه كويً  هندوستان است كه از راه بذر زياد شده است در نقاط گوناگون به نامهاي بمي ، جهرمي ، دزفولي ، سياهو و محلي ناميده ميشود.
نارنگی كينو (نارنگی پاکستانی)
همان نارنگي معروف به پاكستاني است كه سالها به مقدار زيادي وارد كشور شده است پرآب ، شيرين ، گوشتي و داراي پوستي نازك است رنگ قرمز پرتقالي دارد وتعداد دانه آن زياد است . دو رگي است بين نارنگي هاي كينگ (King)   و ويلوليف (Willow - leaf)   و پس از نارنگي محلي رقم دوم نارنگي درمنطقه نوار مركزي ميباشد.

سایر مطالب مفید در کشتیار: استانداردهای برگ‌ چینی چای

 نارنگی اورلاندوتانجلو
دورگ گريپ فروت دانكن با نارنگي دانسي است ميوه آن پهن ، گرد،‌ميان رس پرآب ، گوشتي و تعداد بذر آن زياد و به گرما مقاوم است درناحيه مركزي ايران كاشته ميشود ودرسالهاي بين 1344- 1343 وارد ايران گرديده است درخت آن چتري و پرمحصول با برگهاي قاشقي و براي توليد محصول بيشتر بهتر است با نارنگي محلي ودانسي به نسبت 10 : 1 كاشته مي شود .
 نارنگی مينولاتانجلو
از دورگ گيري همان والدين اورلاندوتانجلو حاصل گرديده ولي شكل آن كشيده تر از اورلاندو و پرمحصول ميباشد . ميان رس ، پوست صاف ، خوشرنگ درموقع رسيدن ميوه وتعداد بذر آن درمقايسه با والدين كمتر است درسالهاي بين 1344- 1343  وارد كشورشده است ويكي از ارقام نارنگيهاي معرفي شده در جنوب كشور ميباشد .