ویژگیهای مهمترین ارقام پرتقال

ویژگیهای مهمترین ارقام پرتقال (Citrus sinensis)


 پرتقال واشنگتن ناول ( Washington navel)
اين پرتقال مادر بسياري از پرتقالهاي نافدار دنيا است. راس میوه غالبا برآمدگی جزیی داشته و حالت نوک پستانی پیدا کرده است که به آن ناف می گویند. ناف از لحاظ اندازه متوسط تا بزرگ و گاهی از میوه بیرون زده است. این رقم بی بذر بوده و میوه ها در زمان رسیدگی به رنگ نارنجی تیره در می آیند. درختان این رقم پررشد با تاجی متوسط و تا حدودی آویزان، ميوه آن درشت و درصورت سالم و عاري بودن درختان از بيماريهاي ويروسي وزن هرميوه به 500 گرم ميرسد و درحد معمولي از 200 گرم كمتر نيست. رقمی زودرس بوده، قدرت نگهداري ميوه هاي آن روي درخت خوب و ريزش ندارد . میوه ها دارای قابلیت خوبی برای انبار کردن و حمل و نقل هستند. این رقم به خشكي و حرارت زياد در مواقع ظهور گل و بستن ميوه بسیار حساس مي باشد. بهمين دليل کشت آن در مناطق مركبات خيز جنوب كشور محدود شده و در این مناطق نمي تواند محصول خوب و با كيفيت بالا توليد نمايد.

 


 پرتقال تامسون ناول (Thompson navel )
يكي از ارقام مناسب براي شمال ايران است. این رقم حاصل جهش شاخه ای پرتقال واشنگتن ناول است. ميوه تامسون ناول در مقايسه با پرتقال واشنگتن ناول نسبتاً  كوچك، كشيده مخروطي، پوست نازك و صاف است. رنگ پوست آن كم رنگتر از واشنگتن ناول، پره ها گوشتي ولي پر آب تر از واشنگتن ناول است خوش عطر وطعم، بدون بذر و مقاوم درمقابل سرما بوده و زودرس تر از واشنگتن ناول است بطوریکه 20 –15 روز زودتر از واشنگتن ناول مي‌رسد. میوه های این رقم پس از رسیدن ماندگاری خوبی روی درخت نداشته و به سرعت دچار کاهش کیفیت می شوند.

 پرتقال فراست ناول  (Frost navel)
مناسب شمال ايران است و در واقع نوسلاری از رقم واشنگتن ناول است. در مقايسه با واشنگتن ناول ميزان اسيد ميوه آن زيادتر و نسبت به آن ديررس تر و ميوه آن كوچكتر ولي گوشتش ترد و پرآب و با عطر و طعم بالاتري است. این رقم بی بذر بوده و مقاوم در مقابل سرما است . بطور كلي ناول‌ها براي آب وهواي خنك و مرطوب مناسب می باشند و در جنوب كشور در بعضي از نقاط جنوب كشور نظير فسا در استان فارس ،‌دلفارد در منطقه جيرفت و دامنه هاي خنك ديگر می توان مبادرت به کشت آن نمود اما در مناطق گرمسیری جنوب قابلیت کشت و پرورش را ندارد.

با کشتیار بیشتر بخوانیم: ویژگی های مهمترین ارقام نارنگی

پرتقال اتوود (Atwood)
رقمی زودرس که از جهش شاخه ای واشنگتن ناول بدست آمده و تولید میوه هایی ناف دار و بی بذر می نماید.  میوه این رقم مزه شیرین و معطر بوده پوستی به رنگ نارنجی روشن دارد. میوه ها ماندگاری خوبی روی درخت دارند.


 پرتقال خوني مورو ( Moro )
اين پرتقال در شمال ايران به تامسون خوني معروف است. به دليل زودرس بودن براي شمال ايران معرفي گرديده است و در واقع زودرس ترین رقم تجاری پرتقال خونی دانست. از پرتقالهاي گوشتي و درشت بوده و گوشت آن در موقع رسيدن كامل قرمز است بطوریکه گوشت آن از هر رقم دیگری پررنگ تر است. پوستي بسيار نازك و شفاف چرمي دارد از خاصيت انباري بسيار بالائي برخوردار است درسالهاي اخير طرفداران بسياري پيدا كرده است . رقمی بسیار پربار بوده و میوه های خود را در خوشه های سه تایی یا بزرگ تر تشکیل می دهد. بی بذر است ولی گاهی تعداد اندکی بذر در میوه ها دیده می شود.  میوهای این رقم روی درخت قابل نگهداری بوده و قابلیت انبارکردن و حمل و نقل خوبی دارد.
از ارقام پرتقال خوني درشمال ايران به ترتيب ميتوان سانگينـو (Sanguino) ‌سانگينولا (Sanguinelle) گروس سانگين (Gross Sanguin) و تاراكو ( Tarraco ) كه ميوه هاي نسبتاً‌ كوچكتر با رنگ گوشت متفاوت مي باشد را نام برد از نظر عطر و طعم و مزه مثل مورو ولي از نظر رسيدن ميوه در گروه ميان رس ها قرار دارند.  میوه پرتقال سانگینولا رتگ قرمز خونی بالایی داشته، گوشت میوه پربذر و پرآب ولی همانند رقم گروس سانگین، میوه فاقد تقارن هندسی مناسب می باشد.

با کشتیار بیشتر بدانیم: فایده ها و خواص پرتقال خونی

پرتقال خونی روبی (Ruby)
رقمی میان رس و سلکسیونی از پرتقال خونی مورو محسوب می شود. شکل میوه کروی تا کشیده بوده، پوست میوه صاف با ضخامت متوسط و رنگ نارنجی تیره دارد. رنگ گیری این رقم پرتقال در اقلیم های خنک به خوبی امکان پدیر است که اهمیت زیادی دارد. گوشت میوه ترد، آبدار به رنگ نارنجی تیره همراه با رگه های قرمز می باشد.
پرتقال هاملين ( Hamlin)
رقمي خوش طعم وعطر، بسيار زودرس، بدون بذر و گوشتي است و در واقع یکی از مهمترین ارقام آبگیری کشور است. این رقم نياز زيادي به كودهاي شيميائي مخصوصاً  ازته داشته و نیاز آبی بالایی دارد. درصورتيكه در تابستان در ماه های خشك سال (تير- مرداد) آبياري نشود ميوه آن كوچك مانده و با اولين بارندگي هاي پائيزه در شمال ايران به مقدار قابل توجهي تركيده و قبل از رسيدن ریزش می نماید. بسيار پرمحصول ولی فاقد تناوب باردهی (سال آوری) است البته در برخی سال ها تناوب باردهی نیز ممکن است نشان دهد به همين دليل در برخی سال ها نيازمند تنك كردن (البته در سال پرمحصول) است. داراي پوستي صاف و نازك بوده با تعداد بذر كم و گاهي بدون بذر و در موقع رسيدن ميوه، رنگ پوست به رنگ پرتقالي متمايل به قرمز است. میوه ها از قابلیت نگهداری بالایی روی درخت برخوردارند اما ممکن است ریزش شدیدی در اواخر فصل داشته باشند.

 


 پرتقال سالوستيانا ( Salustina )  
از ارقام زودرس کشور بوده و مناسب آبگیری است. به علت كيفيت خوب و زودرس بودن مورد توجه بسياري از كشورهاي مركبات خيز جهان قرار گرفته است. پرتقالي است تقريباً‌گرد ودر انتها كمي فرو رفته ، گوشتي وبدون بذر ( حداكثر 5-4  عدد) داراي طعم وعطر مطبوع، پرآب و شيرين است ولی ماندگاری میوه ها روی درخت بالا نیست. این رقم يكي از ارقام مناسب براي شمال و جنوب ايران است.
 پرتقال مارس ( Marss)  
رقمي است زودرس بدون بذر، مناسب آبگیری، ميزان اسيد آن پائين و موردپسند ذائقه ايراني است ميوه آن روي درخت خوب مي ماند و از خاصيت انباري خوبي برخوردار است .  مارس رقمی پربذر استکه تعداد بذر در هر میوه به به رقم گرده دهنده بستگی دارد. بسيار پرمحصول بوده و سال آور است .
 پرتقال پاين اپل ( Pine apple)
پرتقالي است ميان رس، سال آور، شكل ميوه گرد نسبتاً  بيضي و در انتها كمي فرورفته با شيارهاي باريك در انتها است. گوشت میوه ترد، پرآب، بسیار شیرین و بذر دار است. به دلیل اینکه شاخه های بالایی تاج فشرده بوده در مجموع شکلی شبیه آناناس به خود گرفته و به همین دلیل پاین اپل خوانده می شود. این رقم یکی از مهمترین ارقام مناسب آبگیری در جهان است ولی به سرما، ریزش قبل از برداشت و عارضه ترکیدگی پوست حساس است. ماندگاری میوه روی درخت نیز مناسب نیست.
 پرتقال پارسون براون (Parson Brown)
پرتقالي است گرد با شيارهاي باريك درانتهاي دم ميوه، از نظر رنگ در موقع رسيدن شبيه به پرتقالهاي محلي است گوشت آن در موقع رسيدن كامل ميوه ، سفت و پرآب با رنگ پرتقالي و كاملاً‌ معطر است. رقمي است زودرس و بذري كه تعداد بذر آن در شمال ايران به 22-11  عدد می رسد. اين رقم مناسب شمال و جنوب كشور و بعنوان يك رقم پرآب بذردار محسوب می شود. میوه ها را می توان به مدت طولانی روی درخت نگهداری کرد.
پرتقال بیروتی (یافا) (Jaffa)
رقمی میان رس و پررشد است. میوه ها درشت و کروی تا حدودی تخم مرغی هستند. پوست میوه صاف، نازک و نارنجی روشن است. رقمی کم بذر با گوشتی ترد، پرآب و خوش طعم است. اگرچه میوه ها را نمی توان به مدت طولانی روی درخت نگهداری کرد اما قابلیت حمل و نقل آن ها خوب است.

 


 پرتقال والنسيا (Valencia)
مبداء اين پرتقال ايالت والنسيا در اسپانيا است. رقمی پرمحصول و سازگار با شرایط آب و هوایی مختلف است. رقم والنسیا دیررس ترین رقم تجاری پرتقال بوده بطوریکه از زمان گلدهی تا رسیدن میوه 13 تا 16 ماه طول می کشد به همین دلیل می توان همزمان میوه های رسیده مربوز به گل های سال گذشته و میوه های نارس سال جاری را همزمان روی درخت مشاهده کرد.. ميوه آن متوسط ،‌سفت ، بدون بذر ، گوشتي پرآب و خوش عطر و طعم است. رنگ پوست میوه های رسیده نارنجی روشن است ولی ممکن است در اواخر فصل مجدد سبز گردد. میوه والنسیا از عمر انبارمانی خوبی برخوردار است و برای صنایع فرآوری رقمی ایدهآل محسوب می شود.

پرتقال اولیندا (اولد) والنسيا (Olinda Valencia)
 رقمي ديررس كه همراه با ساير ارقام پرتقال گل ميكند ولي ميوه آن در خرداد سال بعد رسيده و برداشت ميشود داراي ميوه هاي متوسط ، سفت ، کم بذر،‌گوشتي پرآب، پوست نسبتا ً‌صاف وبسيار خوش عطر وطعم است. درخت قوي،‌رشد ارتفاعي داشته و ميوه آن در ايران به نام پرتقال تابستاني معروف است . زماني كه ميوه هاي سال قبل برداشت ميشود پرتقال جديد به اندازه گردو روي آن ديده ميشود از ارقام ایجاد شده از والنسيا مي توان به انواع اوليندا  (Olinda)، لوجيم گانــــك ( Lue- gim-gong) ، كمپبل  (Campblle) و فراست ( Frost )  اشاره نمود كه هر چهار رقم مذكور براي جنوب مناسب ميباشد.
 پرتقال محلي سياورز ( Siavaraze)
از ارقام بومي قديمي است كه ازشمال به جنوب برده شده است رقم غالب منطقه شرق گيلان و غرب مازندران را در برميگيرد و جزء‌ارقام بومي قديمي اين استانها است كه از اين طريق به استانهاي جنوبي نيز برده شده است . مصرف تازه خوري آن در سالهاي اخير كاهش يافته و بيشتر در كارخانه ها از آن آبگيري ميشود .