مراحل آماده سازی زمین و کاشت برنج

شخم و آماده‌سازی زمین

شخم و آماده‌سازی بستر عموماً با تیلر و در بعضی مناطق خصوصاً در شرق استان با تراکتور و در مناطق کوهستانی استان با گاوآهن انجام می‌شود. در این رابطه زمین 3 تا 4 بار شخم و سپس ماله‌کشی شده و سپس آماده نشاء می‌گردد. همچنین در شرق استان به علت سرعت بخشیدن و افزایش راندمان در انجام شخم و آماده‌سازی بستر و صرفه‌جویی در مصرف آب بیشتر از تراکتور استفاده می‌شود.

عمق مناسب شخم اولیه باید در حدود 15 تا 18 سانتی‌متر باشد.شخم و آماده سازی برای خرانه برنج از اواسط اسفند آغاز می‌شود.

-غرقاب و حاصل‌خیزی خاک

حداقل یک‌ماه قبل از نشاء باید اراضی شخم و غرقاب گردند. پس از غرقاب‌شدن، بقایای گیاهی شروع به تخمیر و پوسیدن می‌کنند که در اثر تخمیر و پوسیدن گازهایی نیز حاصل می‌شود. پس از 3 الی 4 هفته ماندن در حالت غرقابی بقایای گیاهی کاملاً پوسیده و گازهای مضر به پایین‌ترین مقدار خود می‌رسند.

با کشتیار بیشتر بخوانیم: چطور در شالیزار خزانه برنج بگیریم

در این مدت PH خاک‌های اسیدی افزایش یافته در حالی که PH خاک‌های قلیایی کاهش می‌یابد. در اکثر خاک‌ها پس از 3 تا 4 هفته بعد از غرقاب شدن، PH به 6 تا 5/6 تغییر خواهد یافت. ضمناً با غرقاب‌شدن مقدار زیادی از بذرهای علف‌هرز در زیر آب خفه شده و از بین می‌روند و آنهایی که سبز می‌شوند در اثر شخم و آماده‌سازی بستر از بین خواهند رفت.

- جوانه‌دار کردن بذر

بذر برای جوانه‌زدن به 100 درجه سانتی‌گراد دما نیاز دارد که باید آن را در طول 3 الی 4 روز دریافت کند. به همین منظورکشاورزان بر روی بذر پوشش مناسبی قرار داده و یا بذر را در گرم‌خانه نگهداری می‌کنند. ای مناسب برای جوانه‌زنی برنج30 تا 35 درجه سانتی‌گراد بوده که در صورت افزایش دما 41 درجه سانتی‌گراد عمل جوانه‌زنی متوقف می‌شود.

بعضی از کشاورزان در هر کیسه 20 تا 30 کیلو بذر می‌ریزند تا جابجایی آن به آسانی امکان‌پذیر باشد و عده‌ای هم بذر را به صورت کپه‌ای در روی زمین برروی پوششی از نایلون یا کیسه خالی می‌کنند و علف‌های خودرویی را که به آنها به زبان مازندرانی «پَلِم» و «عَتسا» می‌گویند را در اطراف کپه قرار می‌دهند تا در مواقع آب‌پاشی بر روی آنها که به هنگام صبح و غروب و با آب ولرم کمتر از 37 درجه سانتی‌گراد صورت می‎گیرد، شلتوک ‌ها پخش نشوند. (شریفی، 1380)

روی این کپه را پوششی از نایلون و گونی قرار می‌دهند تا دمای لازم برای جوانه‌زدن مهیا شود. پس از 3 الی 4 روز ، جوانه‌زنی انجام شده و آماده بذرپاشی می‌شود. طول مناسب جوانه‌ها 1 تا 3 میلی‌متر و طول مناسب ریشه‌ها 3 تا 5 میلی‌متر می‌باشد. به طور میانگین با پوشش نایلون از اوایل فروردین و بدون پوشش نایلونی از دهه سوم فروردین اقدام به احداث خزانه و بذر پاشی می نمایند .

با کشتیار بهتر بکاریم: مراحل جوانه دار کردن بذور برنج

-کاشت بذر در خزانه

بعد از اینکه خزانه آماده شد، داخل هر یک از کرت‌ها، بذرهای جوانه‌دارشده را به صورت دستپاش و متراکم می‌پاشند. در جلگه مازندران بعد از بذرپاشی 3 الی 4 روز آب را وارد خزانه نمی‌نمایند. بعد از این مدت ذکر شده طی روز داخل خزانه را پر از آب کرده و شب‌ها آب آن را خارج می‌نمایند تا دمای خاک در شب کاهش یابد.

- انتقال نشاء از خزانه به زمین اصلی (نشاءکاری)

عمل انتقال نشاء از خزانه به زمین اصلی زمانی انجام می‌شود که نشاءها به اندازه طبیعی خود یعنی 20 تا25 سانتی‌متر رسیده و دارای 4 تا 5 برگ شده باشند. برای نشاء‌کاری باید نشاءها را از خزانه کنده و به زمین اصلی منتقل نمود. قبل از کندن نشاءها خزانه باید کاملاً آبیاری شده تا عمل کنده‌‌شدن نشاءها به آسانی صورت گیرد و به ریشه‌ها آسیبی نرسد.

با کشتیار بیشتر دانیم: میزان بذربرنج در هکتار

کاشت نشاءها در استان مازندران توسط مردان و زنان ماهر شالیکار انجام می‌گیرد. قبل از نشاءکاری آب زمین را قطع می‌کنند تا عمل نشاء راحت‌تر صورت گیرد و سپس بعد از اتمام نشاء‌کاری شالیزار را آبیاری می‌کنند. به طور میانگین در استان زمان نشاءکاری از 20اردیبهشت آغاز می‌شود.

نشاءکاری در حال حاضر در جلگه مازندران به سه صورت انجام می‌گیرد:

الف) نشاءکاری سنتی: نشاء با دست که به‌ طور نامنظم صورت می‌گیرد.

ج) نشاءکاری متقاطع: علامت‌گذاری با مارکر (علامت‌زن) و نشاء با دست با فاصله معین.

ب) نشاءکاری ردیفی: نشاء با ماشین نشاءکار با فاصله معین.

برای اینکه بوته‌های اصلی و پنجه‌های اولیه، دارای خوشه‌های بلند و تقریباً یک اندازه شده و در نتیجه به موقع رسیده و قابل برداشت شوند، فاصله مناسب برای ارقام زودرس و محلی در حد 20×20 و برای ارقام دیررس و پر پنجه 25×25 سانتی‌متر توصیه می‌شود.

 


شاید برای شما مفید باشد:  جدیدترین توصیه های فنی برنج