بيماری موروثی (همخونی) در زنبور عسل

اين بيماری ژنتيکی است که در نتيجه آميزش خويشاوندی بين ملکه و نرها به وجود میآيد. ازآنجا که تخمهای گذاشته شده ملکه در مرحله ی تخمی در اثر فاکتورهای کشنده که در نتيجه آميزش خويشاوندی به وجود میآيند، از بين میروند و تخمها دارای مواد پروتئينی هستند، بلافاصله بعد از تلف شدن فاسد میشوند که زنبوران کارگر آنها را از کندو خارج میکنند و سلولهای خالی اين تخمها هميشه در کنار سلولهای سربسته به صورت پراکنده مشاهده میشود که محاسبه درصد آن براساس تلفات تخمهادرکندوبه دست میآيد. زمانی میتوان به اين بيماری پی بردکه تعداد سلول های خالی مابين سلولهای سربسته به طور پراکنده قرار گرفته باشند.

امکان دارد ملکه در داخل همان سلولهای خالی دوباره تخمگذاری نموده و تخمهای گذاشته شده تبديل به لارو شوندولی چون هنوز دهانه آنها بسته نشده است وبه دليل عدم يکنواختی بين سلولهای دربازودربسته درکناريکديگر و در يک منطقه از شان میتوان با محاسبه ی سلولهای در باز دارای نوزاد به درجه همخونی کندو پی برد.

با کشتیار بیشتر بخوانیم: جلوگیری از همخونی کلنی زنبور عسل

اين بيماری رابطه مستقيم با درجه خويشاوندی دارد. يعنی هر چه درجه خويشاوندی بيشتر شود، به همان اندازه بيماری شدت میيابد. به عبارت ساده تر اگر درجه خويشاوندی در يک کندو ٦٠ درصد باشد (از صد عدد تخمی که ملکه میگذارد ٦٠ عدد آنها تلف شده باشند) نشانه ی درجه خويشاوندی زياداست، ٤٠ درصدباقيمانده در ظاهرکامل به نظرمیرسندولی ازنظربويايی، پيداکردن گرده و شهدگل، قدرت پرواز وغيره از سلامتی کامل برخوردار نيستند.
تصویر بالا، نشانگر ۵۰% بیماری همخونی است که اصولا یک چنین کلنی بسیار ضعیف مانده و از بین خواهد رفت. با استفاده از یک شابلن که ۱۰۰ حجره زنبور کارگر را در خود جای دهد، می‌توانید در صد سلولهای خالی سطح شان را محاسبه کنید.