تاریخچه دامپروری در ایران و جهان

باستان شناسان به اتفاق بر این عقیده اند که نزدیک به ۶ هزار سال پیش از میلاد مسیح بشر شیوه زندگی خود را تغییر داد، شکار حیوانات را کنار گذاشت، به زراعت پرداخت و به اهلی کردن حیوانات همّت گماشت . نخست سگ و سپس گوسفند و بز را اهلی کرد. مدتها شیر بز نیازهای غذایی انسانها را تأمین می کرد اما پس از دستگیری گاوهای وحشی، انسان ها به ارزش کمی وکیفی شیر گاو پی بردند؛ به همین خاطربه فکر اهلی کردن این حیوان افتادند و چنین نتیجه گیری می‌کنند که اهلی شدن گاو در آسیا و خاور میانه بین ۴۵۰۰ تا ۶۰۰۰ سال قبل از میلاد انجام شده است. شواهدی دیگر نشان می‌دهد که در همین زمان اهلی شدن گاو در اروپا به طور جداگانه‌ای نیز انجام شده است.
امّا در واقع شروع حرفه گاوداری بصورت متمرکز و امروزی از اوایل قرن نوزدهم میلادی بود بطوریکه با تأسیس انجمن‌ها و سازمانهای مختلفی در زمینه گاوداری، پیشرفت قابل توجهی در زمینه اصلاح دام، افزایش تولید شیر، مدیریت و صنعت گاوداری صورت گرفت. دلیل دیگر پیشرفت این صنعت افزایش جمعیت و نیاز انسان به پروتئین حیوانی بود که سبب پیشرفت حرفه گاوداری در طول دو سده گذشته شد.
پرورش صنعتی گاو در ایران به سال1312بر می گردد؛ در این سال دولت 40 راس گاواصیل از نژادهای ترانتر، شوئیست وسمینتال ازفرانسه خریداری و به کشور وارد کرده است چون جایی نبود که از آنها نگهداری کنند، همه را به دانشکده کشاورزی کرج تحویل دادند. و این فعالیتها تا سال 1320 و تشکیل وزارت کشاورزی استمرار پیدا کرد.
در سال 1329 وزارت کشاورزی اقدام به تاسیس بنگاه دامپروری کشور و اداره کل دامپزشکی نمودکه عمده فعالیتهای بنگاه دامپروری کشور عبارت بود از واردات انواع نژادهای مختلف حیوانی، واردات تجهیزات و ماشین آلات جوجه‌کشی ، ترویج اصول دامپروری و ایجاد واحدهای دامداری صنعتی. و اداره کل دامپزشکی نیز مسئولیت پیشگیری، کنترل، درمان دام و انجام امور بهداشتی دام را به عهده داشت.

آغاز دامپروری نشانگر اولین گام‌های پیشرفت مدنی بسیاری از گروه‌های بشر اولیه‌است؛ گله‌داری شاخص برتری یک طایفه یا گروه نسبت به گروه یا طایفهٔ دیگر بوده‌است. طایفه یا گروهی که دارای گلهٔ زیادی بودند، خیلی پیشرفته‌تر و قدرتمندتر از طایفه یا گروه‌های دیگر به‌حساب می‌آمدند. با پیشرفت تمدن، افراد بشر به حیوانات و تولیدات آن‌ها وابستگی بیشتری احساس می‌کرد و با شروع زندگی شهرنشینی و شناخت بیشتر از حیوانات و نیازهای روزافزونی که به‌وجود می‌آمد، بشر توانست در اثر انتخاب و جفت‌گیری‌های کنترل‌شده، ریخت و شکل ظاهری حیوانات را بهتر بکند و در جهت رفع احتیاجات، تیپ‌های دلخواه خود را به‌وجود آورد.

طبق تحقیقات سازمان ملل متحد در سال ۲۰۰۶، صنعت دامداری یکی از بیشترین نقش‌ها را در زوال زیست‌محیطی در سطح جهانی ایفا می‌کند و فعالیت‌های نوین پرورش حیوانات برای مصارف غذایی آن هم در مقیاس عظیم به آلودگی هوا و آب‌ها، فرسایش زمین‌ها، تغییرات آب و هوایی، و از دست رفتن تنوع زیستی منجر می‌شود. این تحقیقات نشان داد که بخش دامداری یکی از دو یا سه بخشی ست که بیشترین سهم را در ایجاد مشکلات زیست‌محیطی جدی-چه در مقیاس منطقه‌ای و چه در مقیاس جهانی – ایفا می‌کند.


شاید برای شما مفید باشد:  جدیدترین توصیه های فنی دامداری