بیماری ها- گموز مرکبات

بیماری گموز (Gummosis)
مشخصات و زیست‌شناسی: بیماری گموز یا پوسیدگی طوقه‌ و ریشه(Root-rot) درختان مرکبات اولین بار در سال1834 از آسور گزارش گردیده است. در ایران بیماری اولین بار در سال 1320 گزارش شده و در مناطق شمالی و جنوبی کشور به خصوص خوزستان و فارس وجود دارد. عامل بیماری در بیشتر مناطق ایران  Phytophthora citrophthora  و  Phytophthora parasitica  می‌باشد.
قارچ Phytophthora از قارچ‌های کاذب Oomycetes بوده که فرم جنسی آن به صورت oospore است. این قارچ دارای تیپ‌های متفاوت وهتروتالیک بوده، اما‌ زمستان‌گذرانی بوسیله اسپور وکلامیدسپور می‌باشد.
علائم بیماری بروی طوقه در ابتدا به صورت لکه کوچک قهوه‌ای ظاهر شده (بسیار نامشخص)، بتدریج گسترش یافته ، جهت پخش آن به طرف بالا بوده که به صورت بیضی شکل در ‌آمده وآوندهای آبکش را از بین می‌برد.
خسارت: در محل آلودگی مرکبات ترشح صمغ دیده می‌شود. از جمله موارد دیگر، حمله به ریشه بوده که اغلب لهیدگی وسیاه‌شدن ریشه را در پی دارد. در بارندگی‌های شدید، میوه نیز بر اثر حمله قارچ دچار آسیب می‌شود.

کنترل: شامل پیشگیری و معالجه می‌باشد.
پیشگیری:
الف) انتخاب پایه مقاوم: انواع پرتقال، انواع نارنگی، لیموترش، لیموشیرین، بکرائی و ترنج از جمله ارقام حساس می‌باشد؛ نارنج (به تریستیزا حساس) و نارنج پونسیروس تریفولیاتا (به اگزوکورتیس حساس) به بیماری گموز مقاومند؛
ب) محل پیوندک باید 30-15 سانتی‌متر از خاک فاصله داشته باشد؛
ج) حذف علف‌های هرز از دور طوقه؛ د) خوداری از ایجاد زخم اطراف طوقه؛
ه) جلوگیری از جمع‌شدن آب دور طوقه درخت؛
و) ضدعفونی ریشه توسط محلول بردو 3 درهزار؛
ژ) خرید نهال سالم از خزانه؛
ح) باید دقت شود در حین پیوندزنی قطراتی از آب یا ذره‌ای ازخاک باغ بین پایه وپیوندک قرار نگیرد؛
ط) فواصل بین درختان حفظ شود؛
ی) اگر پوسیدگی بیشتر از نصف دور طوقه را فرا گرفته باشد باید درخت آلوده را قطع کرد؛
معالجه: ابتدا باید خاک دور طوقه درخت مبتلا را کنار زده و از رسیدن آب به آن جلوگیری به عمل آورد.
درخت مبتلا باید جداگانه آبیاری شود. نقطه پوسیده اگر توسعه نداشته ‌باشد (در مراحل اولیه پیشرفت) با یک چاقوی تیز، پوست محل را تراشیده تا به بافت زنده رسیده و سپس بوسیله محلول یک درصد پرمنگنات پتاسیم و یا مخلوط بردو و یا ارتوساید و کوپراویت به میزان یک در هزار ضدعفونی سطحی ‌کرده و پس از دو هفته، محل را با چسب باغبانی می‌پوشانیم.
طرز تهیه محلول بردو یک درصد :کات کبود یا (سولفات مس) 200 گرم، آهک زنده200 گرم، آب20 لیتر
طرز تهیه محلول بردو برای ضدعفونی ریشه‌ها قبل از کاشت: کات‌کبود 70 گرم، آهک زنده 70 گرم، آب 20 لیتر