ساختمان داخلی بدن زنبورعسل

زنبورپس ازمکيدن شهدگل به وسيله خرطوم آن را ازراه مری به داخل کيسه عسلی می فرستد. درآنجا مقداری ازآبش ازراه جدارکيسه جذب خون شده و شهدکمی غليظ می شود. از طرف ديگر ازراه جدارکيسه ی عسلی مقداری دياستاز به داخل شهدغليظ شده ريخته می شود. همين دياستازها هستندکه تمام خواص خوب و سلامتی آور را به عسل می دهند،کيسه عسلی که محل ذخيره ی عسل و شهد است به وسيله ی يک کانال قيفی شکل با روده بزرگ ارتباط دارد. روده بزرگ به روده کوچک وصل بوده و روده کوچک به مخزن و مخزن به مخرج ختم می شود. ملکه و کارگر هر دو ماده هستند و در داخل شکمشان يک جفت تخمدان قرار دارد. تخمدان ملکه بزرگ بوده و هرکدام حدود ١٧٠ لوله دارد. تخمدانهای کارگر کوچک است و هريک از ٧ تا ٨ لوله تشکيل می شود کارگران به علت ناقص بودن دستگاه تناسلی هرگز قادر به جفتگيری نيستند. ولی دستگاه تناسلی ملکه سالم است و جفتگيری می کند.
غده های مهم 
١ــ در داخل دو طرف سر کارگر يک جفت غده به نام غده های شيری وجود دارد که از خود ماده ای به نام شير يا ژله شاهانه ترشح می کند. اين غده ها ً معمولا فقط در سنين معينی ژله شاهانه از خود ترشح کرده و با آن ملکه و فقط لاروهای خيلی جوان را تغذيه می کنند. غده های شيری در زنبورنر وجود نداشته و در ملکه فقط اثری از آنها ديده می شود. در کارگران نيز پس از گذراندن سن معين و شروع پرواز اين غده ها کم کم کوچک وغير فعال می شوند.
٢ــ يک جفت غده ی ديگر به نام غده های بزاقی نيز در سر ديده می شود. اين غده ها همراه با يک جفت غده سينه ای به وسيله يک کانال مشترک ترشحاتشان را به داخل دهان زنبور می ريزند. ترشحات اين غده ها در موقع لارو بودن صرف تنيدن به دور خود شده و پس از رشد و تبديل به يک زنبور کامل نقش غده بزاق دهان را در زندگیشان بازی می کنند، غده های بزاقی در هر سه نوع زنبور وجود دارد.
٣ــ يک غده به نام غده زير آرواره ای، همچنان که از نامش پيداست، در زير آرواره ی زنبوران ديده می شود که در کارگران خيلی کوچک و غيرفعال بوده و برعکس در ملکه بسيار بزرگ و فعال است. ماده ای به وسيله اين غده ترشح می شود که با بوی مخصوصش باعث شناختن و تميز ملکه از ساير زنبورها می شود.همين بو در کندو پخش و باعث ايجاد نظم در داخل آن و همچنين عقيم ماندن تخمدانهای کارگران می شود. هرگاه ملکه اين ماده را ترشح نکنديا ملکه به دليلی تلف شده يا سرانجام اگر  عمدا آن را از کندو برداريد، پس از  تقريبا نيم ساعت به علت تمام شدن بوی مزبور نظم داخلی جمعيت به کلی به هم خورده و زنبورها در نزديکی سوراخ پرواز ديوانه وار در جستجوی ملکه به اين سمت و آن سمت پرواز می کنند. اگر در اين موقع گوشتان را به جدار کندو نزديک کنيد، صدايی از داخل آن می شنويد که بی شباهت به صدای گريه نيست و ً اصطلاحا می گويند، جمعيت در حال گريه کردن است. درصورت ادامه بی ملکه گی وفقدان بوی اين غده پس ازمدتی تخمدان کارگران رشد نموده و شروع به تخم گذاری می کنند، از آنجايی که کارگران به علت کج و غيرطبيعی بودن مجرای تناسلی قادر به جفتگيری با نرها نيستند، در نتيجه از تخم کارگران باکره فقط زنبور نر توليد می شود که البته به ضرر زنبوردار است.
٤ــ در زير شکم زنبورها و درفاصله ی بين قطعات کيتينی شکم مجموعا چهار جفت غده ی مومی وجود دارد که سه جفتش فعالند و در سنين بين ١٣ تا ١٨ روزگی موم ترشح می کنند که برای ساختن سلولها و شان بکار می رود.
٥ ــ در پشت زنبورها و در فاصله بين آخرين حلقه کيتين و حلقه ی ماقبل آخر غده ای به نام غده بويايی ديده می شود که کارش تشخيص بوهاست. هر زنبور هنگام بازگشت به کندو به وسيله ی همين غده بوی جمعيت خودش را حس کرده و به کندوی ديگر نمی رود يا وقتیکه زنبوری به کندويش برمی گردد،زنبورهای نگهبان به وسيله همين غده تشخيص می دهندکه آيا وی متعلق به کندوی خودشان است يا نه؟
٦ ــ سه عدد غده در مخزن به نام غده های مخزنی، مدفوعی را که در آنجا ذخيره شده است مرتب ضدعفونی می کنند. در نقاط سردسير در روزهای سرد زمستان که زنبورها گاهی از اوقات بيش از يک ماه قادر به پرواز برای دفع مدفوع نيستند ناچارند مدفوعشان را در تمام اين مدت در داخل بدنشان نگهدارند، ترشحات اين غده ها مانع پوسيدگی مدفوع و در نتيجه مانع پوسيدگی روده و مرگ زنبور می شود. فعاليت اين غدهها ارتباطی با سن زنبور نداشته و هميشه يکنواخت ترشح می کنند. زنبور عسل فقط در حال پرواز در خارج از کندو قادر به دفع مدفوع است تنها ملکه از اين قاعده مستثنی است. از اين گذشته تا هوای خارج از کندو بيش از ٨ درجه سانتیگراد نباشد، زنبور کارگر قادر به پرواز نيست.
٧ــ يک عددغده سمی درانتهای بدن ونزديک مخرج قرارداردکه سم توليد شده توسط آن در روی پوست جانوران بی اثر است. به همين دليل به کمک يک نيش با فشاربه داخل بدن دشمنان تزريق می شود و اثرات زير را در حيوانات و يا انسانی که نيش خورده است، می گذارد:
١ــ درد شديد ٢ــ تحريک پوست وخارش گرفتن آن ٣ــ تخريب گلبولهای سرخ بدن ٤ــ پايين آمدن فشار خون ٥ ــ تشديد حرکات دودی روده ٦ ــ تحريک اعصاب و مراکزعصبی
در پزشکی از زهر زنبور برای مداوای بيماری رماتيسم استفاده می شود. فعاليت اين غده ارتباطی با سن تناسبی زنبور نداشته و هميشه يکنواخت ترشح می کند.
 


شاید برای شما مفید باشد:  جدید ترین توصیه های فنی زنبورداری