کاربرد پیش بینی های هواشناسی در پرورش ماهیان گرمابی

     لزوم پیش بینی دقیق هواشناسی در مدیریت پرورش ماهی بسیار حائز اهمیت می باشد. شرایط مختلف آب و هوایی تاثیر بسزایی بر رشد و پرورش ماهیان گرمابی دارد. تا آنجا که بروز پدیده هایی همچون شرجی، ابرناکی، گرد و خاک، سرما و غیره تاثیر منفی بر روند رشد ماهی می گذارد. و گاهی منجر به تلفات شدید می شود. از این رو پیش آگاهی از بروز چنین پدیده هایی امری اجتناب ناپذیر است. 
    علاوه بر این در صورت پیش بینی فصلی کوتاه و بلند مدت با دقت بالا، پرورش دهندگان می توانند با توجه به زمان بروز سرما و گرما، نسبت به آماده سازی استخر اقدام نموده و زمان انتقال بچه ماهی به استخر را چند روز جابه جا کنند.
     پدیده های هواشناسی تاثیر گذار بر پرورش ماهی در زیر تشریح شده است:
1 – بارندگی
     بروز بارندگی در زمان صید مشکلات زیادی ایجاد می کند بدین طور که در صورت نداشتن آگاهی از وقوع بارندگی امکان ورود ماشین آلات به مزرعه مقدور نمی باشد و عدم صید ماهی منجر به از دست دادن بازار فروش می شود.
2 – شرجی
     کود معدنی و آلی که برای تولید پلانکتونها به استخر داده می شود موجب غنی سازی استخر می شود. در زمان وقوع شرجی در هنگام صبح مقدار اکسیژن کم می شود و ماهی ها به سطح آب می آیند. از طرفی بدلیل کاهش فشار هوا، در اثر لجن گذاری از مواد ته نشین شدهدر کف استخرهای پرورش ماهی گاز آمونیاک متصاعد می شود. در این حالت پلانکتونها اکسیژن زیادی مصرف کرده و رقیب ماهی ها در مصرف اکسیژن می شوند که باعث تلفات ماهی می گردد. در صورت اطلاع از بروز شرجی از دادن کود جلوگیری به عمل می آید. در چنین حالتی با هوادهی به موقع می توان کمبود اکسیژن را جبران نمود. از طرفی گاز آمونیاک تولید شده در کف استخر تجمع می یابد و باید تعویض آب از کف استخر انجام گردد تا گاز تولیدیخارج شود. 
همچنین پیش بینی وقوع شرجی از 48 ساعت قبل در تصمیم گیری برای ذخیره آب در کانالها برایانجام هوادهی و تعویض آب از کف استخردر بهترین زمان حائز اهمیت می باشد تا نسبت به تهویه استخر اقدام به موقع صورت گیرد.

در کشتیار بیشتر بخوانیم: ماهیان گرمابی و انواع آن

3 – گرما
یکی از عوامل تاثیر گذار در زمان تقسیم بچه ماهی به استخرهای پرواری دمای هوا است. صبح زود مناسب ترین زمان برای این کار است. گرمای هوا باعث آزاد شدن گاز های مضر از کودهای ته نشین شده در کف استخر می شود. از طرفی وقتی آب گرم شود اکسیژن محلول آن کاهش می یابد که روی مصرف اکسیژن توسط ماهی ها اثر منفی می گذارد. یکی از اقداماتی که برای جلوگیری از افزایش گاز آمونیاک صورت می گیرد عملیات آهک پاشی است. این عمل دمای آب را اندکی بالا می برد.بنابراین باید از شرایط وقوع هوای گرم مطلع بود تا آهک پاشی در ظهر صورت نگیرد و تاثیر مضاعفی بر گرم شدن آب نگذارد.
با اطلاع از وقوع گرمای شدید می توان ارتفاع آب استخر را تنظیم نمود تا تلفات کاهش یابد. بدین صورت که معمولا ارتفاع آب استخرها 5/2 – 2 متر است. معمولا نیم متر اول بیشترین تغییرات دمایی را دارد. هنگام وقوع گرمای شدید با افزایش ارتفاع آب می توان فضای بیشتری را برای ماهی فراهم نمود و تلفات را کاهش داد.
4 – سرما
دوره پرورش ماهی در خوزستان یک ساله است. کپور ماهیان چینی در ابتدای سال دوم جهت پرورش به همراه کپور معمولی همان سال به استخر های پرواری معرفی می شوند. زمان این دوره بسته به شروع فصل سرما در سال دوم متغیر است. زیرا با شروع فصل سرما در نیمه آذر ماه، آب سرد شده و ماهی تمایلی به خوردن غذا ندارد و به قسمت های پایین ستون آب می رود که این باعث کاهش وزن ماهی می گردد و پرورش دهنده متضرر می گردد.با توجه به آغاز دوره برداشت از نیمه آذر و پایان آن در بهمن و اسفند، با آگاهی از زمان شروع سرما در فصول سرد سال می توان نسبت به تعیین زمان صید تصمیم مناسب را اتخاذ کرد. 

در کشتیار بیشتر بخوانیم: ساختار استخر پرورش ماهیان گرم آبی

5 – جهت و سرعت باد
تغییر جهت باد تاثیر زیادی بر غذادهی به ماهی دارد. بدین صورت که وقتی باد شرقی است غذا را در قسمت غرب استخر می ریزند. چون ماهی ها به طرف غرب استخر که آب آرامتر است می روند. همچنین جهت باد شمالی و جنوبی تاثیر زیادی بر مدیریت استخر دارد. باد شمال محیط مناسبی را برای رشد ماهی فراهم می کند در حالیکه باد جنوبی همراه با شرجی است و برای استخر مشکلاتی را ایجاد می کند.
وقتی باد نباشد سطح آب استخر ساکن مانده و تلاطمی بوجود نمی آید تا اکسیژن هوا بطور مناسب با آب ترکیب شده و سطح اکسیژن محلول آب بالا رود.در شرایط باد شدید تلاطم ایجاد شده درآب باعث حرکت لایه های آب شده و اکسیژن کافی را به آب منتقل می کند.

6 – هوای ابری و گرد و خاک
هر عاملی که باعث نرسیدن نور خورشید به کف استخر شود در پرورش ماهی مهم است. در شرایط آفتابی حداکثر میزان تولید اکسیژن در ساعات 3 – 2 بعد از ظهر به وقوع می پیوندد. از ساعت 3 ظهر تا صبح روز بعد مصرف اکسیژن افزایش می یابد. در حالت ابرناکی و گرد و خاک میزان تابش خورشید کاهش یافته و تولید اکسیژن در استخر کاهش چشمگیری پیدا می کند. لذا باید از کود دهی و غذا دادن اجتناب کرد، زیرا در صورت غذادهی، اکسیژن محلول آب مورد استفاده فیتوپلانکتون ها قرار می گیرد و ماهی ها با کمبود اکسیژن مواجه می شوند.