کیفیت آب آشامیدنی در پرورش دام

همان طور که انسان به آب سالم، خنک و گوارا نیاز دارد آب آشامیدنی حیوانات باید صاف، زلال، خنک و سالم باشد. آبشخور حیوانات را باید مرتبا شست و شو داد و از هر گونه آلودگی پاك کرد. در دامداري هاي بزرگ آبخوري دامها خود کار است، هر وقت حیوان پوزه خود را داخل آبخوري کند آب وارد دهان او می شود و هر وقت دهان خود را از آبخوري بیرون آورد آب خود به خود قطع می شود.
در مصرف آب بایستی وجود بعضی از آلودگی ها نظیر نیترات، کلرور سدیم و سولفاتها، املاح کلسیم و منیزیم و همچنین عوامل میکروبی و بیماریزا را جدي گرفته و سعی نمود آبی سالم با دماي مناسب و قابل قبول را در اختیار حیوان قرار داد. اکثر آلودگی هاي آب، یک اثر ناشناخته و نامحسوس روي توان تولیدي حیوان دارد، مخصوصا در صورتیکه میزان آلودگی آب در غلظتهاي پائین باشد و بمدت طولانی مورد مصرف دام قرار گیرد در سلامت و تولید دام و طیور کاملا تاثیر گذار است.

در کشتیار بیشتر بخوانیم: بهداشت دام و اهمیت آن

آب با املاح بالامیتواند موجب مرگ و میر دام ها شود. تاثیرات  TDS (کل مواد جامد محلول) بالا به طور معمول موجب برهم خوردن تعادل آب می شود و کمتر به اثر یون بخصوص ارتباط دارد، البته برخی از یون ها می توانند مشکلات خاصی را به وجود آورند. مواد محلول در آب ممکن است علاوه بر مضر بودنشان، موجب تغیر فرمول غذائی یا جیره مصرفی شوند و یا ممکن است آب را غیر قابل مصرف سازند.
در جدول ذیل کیفیت آب آشامیدنی دام ها بر اساس میزان کل مواد جامد محلول و تاثیرات ناشی از آن آمده است.

TDS(PPM)    کیفیت آب
کمتر از  1000    بسیار مناسب براي کلیه دام ها و طیور
3000-1000    رضایت بخش براي کلیه دام ها و طیور. در دام هایی که عادت به آشامیدن چنین آب هایی  ندارند ممکن است باعث اسهال موقتی و خفیف و در طیور سبب فضولات آبکی شود
5000-3000    رضایت بخش براي دام، اما ممکن است باعث بروز اسهال موقتی شده یا دام هایی که عادت به آشامیدن چنین آب هایی ندارند ابتدا از آشامیدن آنها امتناع ورزند. نامطلوب براي طیور، اغلب در آنها باعث فضولات آبکی شده، میزان مرگ و میر را بالا برده و از رشد پرنده، مخصوصا بوقلمون ها خواهد کاست.
7000-5000    استفاده از آن براي گاوهاي گوشتی و شیري، گوسفند و اسب بی خطر است. براي حیوانات آبستن و شیرده نباید استفاده کرد. غیر قابل قبول براي طیور.
10000-7000    غیر قابل قبول براي طیور. براي گاوها، اسب ها یا گوسفندان آبستن و شیرده و یا جوان خطرهاي زیادي دارد.
بیشتر از 10000    بسیار خطرناك و غیر قابل استفاده

میزان آب موجود در بدن حیوانات بر اساس سن و نوع دام متفاوت بوده و وجود آن تا سطح معینی در بدن حیوان یک مسئله حیاتی است بطوریکه کاهش آب بدن بمیزان20 درصد کشنده است. آب موجود در بدن گاوهاي شیري 56 تا 81  درصد وزن بدنشان را تشکیل میدهد و در شیر  78 درصد آب وجود دارد .

با کشتیار بیشتر بدانیم: نقش بارش در پرورش دام

بطور کلی گاوهاي که چاقتر هستند، بدنشان آب کمتر ، ولی گاوهاي لاغر بدن پرآب تري دارند (بیشتر از %70) که این اختلاف در میزان آب، دلالت بر ترکیب متنوع بدن این دو دسته گاوها دارد. هرچه آب بدن کمتر باشد، در عوض چربی بیشتر است و این موضوع در گاوهاي چاق دیده می شود.آب در تمام نقاط بدن به صورت ترکیبی یافت می شود. حتی در استخوان هاي گاو که سخت ترین عضو بدن است، %25 وزن آن را آب در بر می گیرد.
آب مورد نیاز روزانه گاوهاي گوشتی، نه تنها وابسته به نژاد آنها است، بلکه به سایز بدنی، درجه حرارت محیط در روز، شرایط بدنی ، نوع جیره و مقدار رطوبت آن، میزان نمک موجود در خوراك ، نسبت افزایش وزن روزانه و دماي آب مصرفی، وابسته است .
بطورکلی، چون گاوهاي درشت جثه تر و سنگین تر، خوراك بیشتري مصرف می کنند لذا آب بیشتري نسبت به گاوهاي ریز جثه تر می خورند. همچنین گاوهاي گوشتی، بخصوص گاوهاي جوان در حال رشد همواره بیشتر از گاوهاي بالغ تر به آب نیاز دارند. گاوهاي که از علوفه سبز و پرآب (داراي حدود 80 الی %75رطوبت) استفاده میکنند، نسبت به گاوهاي دیگري که خوراك هاي خشک (داراي%10 -12رطوبت) مصرف می نمایند، به آب کمتري نیازمندند .

با کشتیار بهتر بکاریم: تاثیرات استرس گرمایی بر تولید مثل

مصرف آب همچنین به میزان دسترسی دام به آب و درجه حرارت آن بستگی دارد .گاوهایی که در تمام اوقات شبانه روز به آب دسترسی دارند در مقایسه با آنهایی که روزانه یک یا دو بار فرصت دستیابی به آب دارند آب بیشتري می نوشند و شیر بیشتري نیز تولید می کنند. گاو هاي پر تولید در مقایسه با گاوهاي کم تولید با افزایش دفعات نوشیدن آب ، افزایش بیشتري در تولید شیر نشان می دهند. ولرم بودن آب در روزهاي سرد ، در مقایسه با آبی که کمی بالاتر از صفر درجه است، باعث می شود که گاوها آب بیشتري مصرف کنند.
گاوها، به علت این که مقدار مناسبی آب را می توانند در شکمبه خود ذخیره کنند، تا 2 -3 روز بی آبی را هم می توانند تحمل کنند. این در صورتی است که دماي هوا آنچنان گرم نشود که براي گاو تنش زا باشد. بی تردید، این مقدار مقاومت به کم آبی، در هواي گرم کاهش می یابد.
 


شاید برای شما مفید باشد:  جدیدترین توصیه های فنی دامداری